Roya Haji diễn ra vào tháng 12 theo lịch Islam, không hoàn toàn trùng khớp với tháng cố định trong Dương lịch, mà mỗi năm có thay đổi khác nhau. Năm 2026, lễ hội này diễn ra từ 27/5 đến 29/5 Dương lịch. Lễ hội là dịp để cộng đồng Chăm tưởng nhớ những giai thoại tôn giáo về lòng trung thành và đức tin tuyệt đối đối với Allah - đấng tối cao. Từ đó, con người sống hướng thiện, biết yêu thương, hy sinh và giúp đỡ người khác.
Người Chăm hành lễ ở thánh đường
Không khí chuẩn bị cho Roya Haji bắt đầu từ nhiều ngày trước. Người Chăm trang hoàn các thánh đường, dọn dẹp nhà cửa sạch sẽ, mua sắm quần áo mới, chuẩn bị thực phẩm… tạo nên bầu không khí vừa trang nghiêm vừa rộn ràng. Người thân sinh sống, làm ăn, học tập ở nơi xa đều tranh thủ trở về sum họp cùng gia đình.
Đến ngày lễ, từ sáng sớm, mọi người mặc trang phục truyền thống đến thánh đường cầu nguyện. Tong không khí trang nghiêm, tiếng kinh cầu vang lên đầy thành kính, như gửi gắm ước mơ của cộng đồng về cuộc sống bình an, mùa màng thuận lợi, gia đình hạnh phúc và đất nước ngày càng phát triển.
Sau khi hành lễ, họ gặp gỡ nhau, thăm hỏi và trao gửi những lời chúc tốt đẹp. Đặc biệt, một nét đẹp trong dịp này là tập tục xin lỗi và tha thứ cho nhau. Người Chăm quan niệm rằng, trước khi bước sang giai đoạn mới, con người cần bỏ qua những hiềm khích cũ, từ đó hướng tới sống đoàn kết và yêu thương hơn.
Biểu diễn văn nghệ mừng Roya Haji
Nghi thức quan trọng trong Roya Haji là hiến sinh. Những gia đình có điều kiện sẽ chuẩn bị bò (hoặc dê, cừu) để tế lễ theo nghi thức tôn giáo. Sau khi thực hiện nghi lễ, thịt được chia thành nhiều phần để gửi tặng họ hàng, hàng xóm và đặc biệt là người nghèo khó. Hình thức chia sẻ này thể hiện tinh thần tương trợ, bởi người Chăm tin rằng niềm vui chỉ thực sự trọn vẹn khi mọi người trong cộng đồng được quan tâm và sẻ chia.
Đối với người Chăm, Roya Hajiy không chỉ mang ý nghĩa tôn giáo, mà còn giúp gắn kết cộng đồng và giáo dục con cháu về đạo đức. Ngoài ra, lễ hội còn góp phần bảo tồn giá trị văn hóa đặc trưng của dân tộc. Qua đó, các nghi thức, tập tục, trang phục, ẩm thực… truyền thống được kế thừa, giúp thế hệ trẻ hiểu rõ hơn về nguồn cội và thêm tự hào về văn hóa dân tộc./.
