Du khách nước ngoài thích thú các sản phẩm cỏ bàng Phú Mỹ do Trung tâm mang đến trưng bày tại Hội chợ Quốc tế Thương mại, Du lịch và Đầu tư Hành lang Kinh tế Đông Tây – Đà Nẵng 2026
Những chiếc giỏ, túi xách, ví, nón, dép hay vật dụng trang trí nội thất… đang đưa giá trị của cỏ bàng vượt khỏi phạm vi làng nghề, trở thành sản phẩm hàng hóa có sức cạnh tranh và được thị trường trong, ngoài nước đón nhận.
Điểm đặc biệt của các sản phẩm cỏ bàng Phú Mỹ nằm ở chính chất liệu tự nhiên và kỹ thuật đan đát được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Từ những sợi cỏ bàng sau khi khai thác được phơi khô, xử lý, ép, nhuộm và đan kết thủ công, người thợ tạo nên những sản phẩm có kiểu dáng đa dạng, phù hợp với nhiều mục đích sử dụng. Nếu trước đây cỏ bàng chủ yếu được dùng để làm đệm, cà ròn và các vật dụng phục vụ sinh hoạt, thì nay đã phát triển thành dòng sản phẩm thủ công mỹ nghệ phong phú, trong đó có nhiều mẫu mã thời trang và đồ trang trí.
Sự chuyển biến này cho thấy khả năng thích ứng đáng kể của nghề truyền thống trước nhu cầu của thị trường. Thông qua hoạt động tập huấn, hỗ trợ thiết kế và kết nối tiêu thụ, các sản phẩm ngày càng được hoàn thiện về mẫu mã, công năng và tính thẩm mỹ. Nhiều cơ sở đã tổ chức sản xuất theo đơn hàng, cung ứng các dòng sản phẩm như giỏ xách, túi thời trang, vật dụng gia đình, đồ trang trí nội thất và nhiều sản phẩm thủ công khác.
Đáng chú ý, bộ sản phẩm đan từ cỏ bàng Phú Mỹ đã được Ủy ban nhân dân tỉnh công nhận là sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu đạt chuẩn OCOP 4 sao. Đây là sự ghi nhận đối với một sản phẩm có nguồn gốc từ nguyên liệu bản địa, được tạo nên bằng kỹ thuật thủ công truyền thống nhưng đã từng bước đáp ứng yêu cầu của thị trường hiện đại. Nhiều sản phẩm không chỉ được tiêu thụ tại các địa phương trong nước như Thành phố Hồ Chí Minh, Cần Thơ, Phú Quốc, Vũng Tàu mà còn được đặt hàng xuất khẩu sang các thị trường như châu Âu, Nhật Bản, Trung Quốc và Hàn Quốc.
Rất đông khách đến tham quan và mua sắm các sản phẩm cỏ bàng
Đằng sau sự phát triển của sản phẩm là một nghề truyền thống đã tồn tại hàng trăm năm trong cộng đồng Khmer ở Phú Mỹ. Nghề đan đát không đơn thuần tạo ra sản phẩm phục vụ đời sống mà còn lưu giữ kỹ năng thủ công, thẩm mỹ và bản sắc văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ. Năm 2018, làng nghề đan cỏ bàng Phú Mỹ được công nhận là làng nghề truyền thống của tỉnh Kiên Giang (cũ), tạo thêm nền tảng để nghề tiếp tục được bảo tồn và phát triển.
Giá trị của sản phẩm cỏ bàng Phú Mỹ còn nằm ở mối liên kết tự nhiên giữa phát triển làng nghề và bảo tồn hệ sinh thái. Khu bảo tồn loài - sinh cảnh Phú Mỹ được thành lập năm 2016 với diện tích hơn 2.700 ha, trong đó vùng lõi khoảng 1.000 ha, nhằm bảo vệ hệ sinh thái đồng cỏ bàng, duy trì đa dạng sinh học và tạo điều kiện phát triển sinh kế gắn với nghề truyền thống. Việc quản lý khai thác nguyên liệu, kết hợp nghiên cứu khoa học, giáo dục cộng đồng, phát triển du lịch sinh thái và quảng bá sản phẩm giúp cỏ bàng không chỉ là nguyên liệu sản xuất mà còn trở thành một phần của câu chuyện về thiên nhiên và văn hóa vùng biên giới.
Từ nguồn nguyên liệu gần gũi với vùng đất Phú Mỹ, người dân đã tạo nên những sản phẩm có giá trị sử dụng, giá trị thẩm mỹ và giá trị văn hóa riêng. Mỗi sản phẩm đan thủ công vì thế không chỉ mang dấu ấn của đôi bàn tay người thợ mà còn góp phần giới thiệu hình ảnh vùng đất, con người và văn hóa Khmer đến với người tiêu dùng trong nước và quốc tế.
Với lợi thế về nguyên liệu tự nhiên, nghề thủ công truyền thống, mẫu mã ngày càng đa dạng và thị trường tiêu thụ được mở rộng, cỏ bàng Phú Mỹ đang có thêm nhiều cơ hội để nâng cao giá trị. Việc tiếp tục chuẩn hóa sản phẩm, phát triển thiết kế, xây dựng thương hiệu và tăng cường quảng bá sẽ giúp những sản phẩm làm từ cỏ bàng phát huy tốt hơn tiềm năng của một sản phẩm đặc trưng địa phương.
Từ một nghề thủ công gắn với đời sống cộng đồng, cỏ bàng Phú Mỹ đang từng bước trở thành sản phẩm mang giá trị kinh tế, văn hóa và môi trường. Trong hành trình nâng tầm sản phẩm đặc trưng địa phương, Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh An Giang có vai trò quan trọng trong việc xúc tiến, quảng bá, kết nối sản phẩm cỏ bàng đến các chương trình, sự kiện và thị trường phù hợp. Thông qua các hoạt động giới thiệu, kết nối cung cầu, quảng bá sản phẩm đặc trưng và hỗ trợ mở rộng thị trường, hình ảnh cỏ bàng Phú Mỹ có thêm cơ hội tiếp cận người tiêu dùng, đối tác và du khách. Đây là hướng đi góp phần nâng cao giá trị thương hiệu, mở rộng đầu ra và đưa những sản phẩm thủ công mang đậm bản sắc vùng đất biên giới Tây Nam đến gần hơn với thị trường trong nước và quốc tế./.
