Xuất khẩu sang Trung Quốc tháng 9: Nhu cầu tăng dịp lễ, yêu cầu nhập khẩu chặt hơn

Nhu cầu chuẩn bị cho Tết Trung thu và kỳ nghỉ Quốc khánh đã khiến Trung Quốc tăng mạnh lượng hàng mua vào trong tháng 9, qua đó kéo giá sầu riêng trong nước đi lên. Dù vậy, bức tranh xuất khẩu sang thị trường này không hoàn toàn thuận lợi: kim ngạch rau quả tháng 9 ước giảm gần 19% so với tháng trước, trong khi các quy định nhập khẩu mới của Trung Quốc đòi hỏi doanh nghiệp Việt Nam phải chuẩn hóa hồ sơ chặt chẽ hơn.

Doanh nghiệp siết chặt quy trình đóng gói sầu riêng xuất khẩu sang Trung Quốc dịp cao điểm lễ

 

Sức mua của Trung Quốc vẫn ở mức cao. Theo Tổng cục Hải quan Trung Quốc, nhập khẩu của nước này trong tháng 8/2026 tăng 28,2% so với cùng kỳ năm trước. Nhu cầu tăng không chỉ ở hàng công nghiệp mà cả ở nông sản, thể hiện qua việc Trung Quốc liên tục mua vào khiến giá đậu tương thế giới lên mức cao nhất trong gần ba năm.

Hiện Trung Quốc vẫn là thị trường nhập khẩu lớn nhất của Việt Nam, đồng thời là điểm đến quan trọng hàng đầu của nông, thủy sản Việt.

Rau quả là nhóm hàng được hưởng lợi rõ nhất. Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, trong 8 tháng đầu năm, Trung Quốc chiếm gần 63% kim ngạch xuất khẩu rau quả của cả nước, với mức tăng 39% so với cùng kỳ. Sầu riêng tiếp tục là mặt hàng chủ lực khi gần như toàn bộ lượng xuất khẩu đều hướng vào thị trường này. Nhờ các nhà nhập khẩu đẩy mạnh gom hàng cho dịp Trung thu, giá sầu riêng tại vườn và tại doanh nghiệp thu mua trong tháng 9 tăng rõ rệt.

Ngành thủy sản cũng ghi nhận kết quả tích cực. Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), xuất khẩu thủy sản sang Trung Quốc và Hồng Kông trong 8 tháng tăng hơn 33%, đóng góp khoảng 60% mức tăng trưởng của toàn ngành, trong bối cảnh xuất khẩu sang Mỹ đang sụt giảm.

Dù cả năm vẫn tăng trưởng tốt, xuất khẩu rau quả đã bắt đầu chậm lại. Theo số liệu sơ bộ của Cục Hải quan và Hiệp hội Rau quả Việt Nam, kim ngạch tháng 9 ước giảm gần 19% so với tháng 8 (ước tính), dù tính chung 9 tháng toàn ngành vẫn tăng khoảng 18,5% so với cùng kỳ (ước tính).

Trong thời gian tới, doanh nghiệp cần lưu ý hai yếu tố có thể ảnh hưởng đến đơn hàng. Thứ nhất, sau kỳ nghỉ Quốc khánh đầu tháng 10, nhu cầu tiêu dùng tại Trung Quốc thường giảm theo mùa. Thứ hai, cuộc gặp giữa lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc dự kiến cuối tháng 9 có thể làm thay đổi xu hướng mua nông sản của Trung Quốc, dù đến thời điểm viết bài kết quả vẫn chưa được công bố.

Song song với cơ hội, Trung Quốc đang siết chặt quản lý hàng nhập khẩu. Từ ngày 1/6/2026, Tổng cục Hải quan Trung Quốc chính thức áp dụng Lệnh 280 thay thế Lệnh 248, quy định lại việc đăng ký đối với doanh nghiệp sản xuất thực phẩm nước ngoài. Theo đó, mặt hàng có nguy cơ về an toàn thực phẩm càng cao thì yêu cầu càng khắt khe; riêng với thủy sản, sữa, tổ yến và mật ong, doanh nghiệp phải có thư giới thiệu của cơ quan quản lý Việt Nam mới được đăng ký.

Cơ quan chức năng khuyến cáo, chỉ một sai sót nhỏ trong hồ sơ, bao bì hay thông tin khai báo cũng có thể khiến lô hàng bị trả về hoặc doanh nghiệp bị tạm dừng mã xuất khẩu. Đối với bưởi và chanh, hai mặt hàng vừa được mở cửa theo Nghị định thư ký tháng 4/2026, chỉ những vùng trồng và cơ sở đóng gói đã được phía Trung Quốc phê duyệt mới đủ điều kiện xuất khẩu chính ngạch.

Không riêng Trung Quốc, theo Văn phòng SPS Việt Nam, nhiều thị trường lớn như EU và khu vực Trung Đông – châu Phi cũng liên tục cập nhật quy định về an toàn thực phẩm và kiểm dịch động thực vật, đòi hỏi doanh nghiệp phải theo dõi sát sao./.

 

 

Nguồn tham khảo